السيد الخميني
309
شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( موسوعة الإمام الخميني 46 ) ( فارسى )
نجات را به تو نشان مىدهد . بدانكه يأس از رحمت حق بزرگترين گناهى است كه در نفس گمان نمىكنم هيچ گناهى بدتر و بيشتر از آن تأثير نمايد . انسان مأيوس از رحمت چنان ظلمتى قلبش را فرابگيرد و چنان افسارش گسيخته شود كه با هيچ چيز اصلاحش نمىتوان نمود . مبادا از رحمت حق غافل شوى و گناهان و تبعات آن در نظرت بزرگ آيد . رحمت حق از همه چيز بزرگتر و به هر چيز شامل است : « داد حق را قابليت شرط نيست » « 1 » تو از اوّل چه بودى ؟ در ظلمتِ عدمْ قابليت و استعدادى نيست ؛ حق - جلّ و علا - بىاستحقاق و استعداد و بدون سؤال و سابقهء دعا ، تو را نعمت وجود و كمالات وجود بخشيد ؛ بسط بساط نعم غير محصوره و رحمتهاى غير متناهيه فرمود ، و تمام موجوداتْ [ را ] مسخّر تو كرد ؛ اكنون هم از عدم صِرف و از نابودى محض حالت بدتر نشده [ است ] . خداوند وعدهء رحمت داده ، وعدهء مغفرت فرمود ؛ تو يك قدم پيش بيا و به سوى درگاه قدس او قدم گذار ، او خود از تو با هر وسيلهاى هست دستگيرى مىفرمايد . و اگر نتوانستى تأديهء حقوق او كنى ، از حقوق خود مىگذرد ؛ و حقوق ديگران را اگر نتوانستى تأديه نمايى ، جبران مىفرمايد . قضيهء جوان نبّاش « 2 » را ، كه در عهد رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - بود ، شنيدى .
--> ( 1 ) - « چاره آن دل عطاى مبدليست / داد او را قابليت شرط نيست » . ( مثنوى معنوى ، ص 797 ، دفتر پنجم ، بيت 1537 ؛ شرح الأسماء ، سبزوارى ، ص 228 ) ( 2 ) - حكايت جوان نبّاش و توبهء او در كتب تفسير و حديث نقل شده خلاصهء آن اين است كه روزى معاذ بنجبل بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم وارد شد و عرض كرد كه در آستانهء درب جوانى است كه بهشدت مىگريد و تمناى ملاقات دارد . پيامبر او را پذيرفت و از سبب گريهاش پرسيد . گفت : " گناهان بزرگ كردهام و از آنها و خشم خداوند سخت مىترسم . " پيغمبر وى را به رحمت و بخشايشگرى خداوند اميدوار ساخت و فرمود : « خداوند از گناهان بزرگ در مىگذرد » . سپس از گناه او سؤال كرد ، جوان گفت : " هفت سال بود كه نبش قبر مىكردم و كفن مىدزديدم تا شبى قبر دختر جوانى از انصار را شكافتم و با جنازهء او بخفتم : چون از آنجا باز مىگشتم ندايى شنيدم كه مرا از عذاب خدا بيم مىداد . " پيامبر چون حكايت جوان را شنيد او را از نزد خود راند . جوان بالاى كوهى رفت و چهل شبانه روز بر حال خود ناليد و گريست تا آيهء : وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً . . . نازل گرديد ، پس پيامبر نزد او رفت و وى را بشارت داد كه خداوند توبهء او را پذيرفته است . ( بحار الأنوار ، ج 6 ، ص 23 ، حديث 26 ؛ الأمالي ، صدوق ، ص 45 ، مجلس 11 ، حديث 3 )